Kusursuz Olma Çabası
Hata yapmayı kabullenemiyor musunuz? Başkalarının hata yapmasını kabullenemiyor musunuz? Kendinizi sürekli başkalarıyla karşılaştırıyor musunuz? Başardıklarınızın yetersiz olduğunu mu düşünüyorsunuz? Sürekli her şeyi kontrol altında mı tutmaya çalışıyorsunuz? Bu sorulara cevabınız evet ise, başarılı olmaktan çok mükemmel olmaya çalışıyorsunuz demektir. Mükemmeliyetçilik, kişinin kendisi için mükemmel olana ulaşması gerektiği inancından beslenen duygu, düşünce ve davranış bütününe verilen addır. Kusursuz olma çabası kişiye zarar verse de kişi ulaşılması zor standartlar için çabalamaya devam eder. Mükemmeliyetçi kişilerde sürekli yüksek performans beklentisi vardır, hem psikolojik hem de fizyolojik olarak kendilerini çok fazla zorlarlar. Hata yaptıklarında kendilerine aşırı yüklenirler, en küçük başarısızlıkta kendilerini değersiz görebilirler. Başarılarından çok başarısızlıklarına odaklanırlar. Tüm işleri en iyi şekilde yapmaları gerektiğini düşünürler ve aksi durum olduğunda çok fazla kaygılanırlar. Peki, mükemmeliyetçiliğin temel nedeni ne olabilir? Mükemmeliyetçilik ile nasıl baş edilir? Mükemmeliyetçilik, çocukluk çağında başlayabilir. Ailelerin çocuklarına karşı yüksek beklentiye girmeleri ve yüksek performans baskıları mükemmeliyetçiliğin başlamasında etkili olabiliyor. Böyle olunca ileriki dönemlerde bireylerde hataları kabul etmeme, başarısızlık sonucunda kendine güvensizlik, suçluluk duyguları tetiklenebiliyor. Sonuç olarak bireyde stres, kaygı, depresyon kaçınılmaz hale gelebiliyor. Mükemmeliyetçi davranışları azaltmak için neler yapılmalı?
1)İlk önce durumun farkına varmanız önemlidir.
2)Mükemmeliyetçi düşüncelerinizi gerçekçi düşüncelerle değiştirin. Gerçekçi ve ulaşılabilir hedefler koyduğunuz zaman mükemmel olmayan sonuçların beklediğiniz kadar kötü olmadığını fark edebilirsiniz.
3) Her insan gibi sizin de hata yapabileceğinizi, sizin de eksik ve zayıf yönleriniz olduğunu kabul edin. Aynı zamanda güçlü taraflarınız olduğunu da…
4)Yararsız düşüncelerinize dikkat edin. Felaket düşüncelerden uzaklaşın.(Hata yaparsam çok kötü olur, asla hata yapmamalıyım)
5)Kendinize şefkat gösterin. Hatalarınız için kendinizi bağışlamayı öğrenin. Her hatadan bir öğrenme deneyimi çıkarabilirsiniz.
6)Büyük resme odaklanın. (Mükemmeliyetçi kişiler çok fazla ayrıntıya odaklanabilir ve zaman harcayabilirler. Bu yüzden motivasyonları düşer, kaygılı hissedebilirler.)
7)Hata yaptığınızda etrafta neler olduğuna bakmaya çalışın.(Örneğin dünyanın sonu mu geliyor? Birileri zarar mı görüyor? Hayır.Hata yapmanın normal bir şey olabileceğini kabul etmeye çalışmak mükemmellik arayışından uzaklaşmanızı sağlayabilir.)
8)Tüm bu çabalar tek başınıza baş etmenizde zorlayıcı olabilir.Böyle durumlarda bir uzmandan destek almanız önemlidir.
Psikolog Pelin ŞENGÜL
@psikologpelinsengul
