Çocuklara Sınır Koymak
Anne ve babaların son zamanlarda ‘‘çocuğa sınır koyma’’ konusunda sorun yaşadıkları gözlenmektedir. Birçok ebeveyn çocuklara sınır koyma konusunda hemfikir ancak bunun nasıl yapılacağı önemli bir noktadır.
Çocuğa sınır koymak nedir? Sınır koymak çocuğun keşfettiği dünyanın içinde emniyette hissederek güvende olacağı alanın sınırlarını çizmek ve çocuğun toplumsal uyumu için uygun davranışları öğrenmesine yardımcı olmaktır. Aynı zamanda sınır koymak, çocuğun fizyolojik, duygusal gereksinimleri için düzen sağlamaktır. Çocuğun hayatında neden sınırlar gereklidir?
Çocuk tanımadığı dünyada neyin doğru veya yanlış olduğunu bilemez. Bu yüzden çocuğun yön kazanmasını sağlayacak anne babaya ihtiyacı vardır. Sınırlar, kurallar çocukların güvende kalmasını sağlar. Davranışlarının sonuçlarını görmesine yardımcı olur. Sınırlar konularak büyümüş çocuklar sosyal hayattaki kurallara uyum sağlamakta zorlanmaz.
Sınırlar çocuğu kendi davranışlarından sorumlu tutar. Sınır konulması çocukların sorumluluk alma, kendi kararlarını verme gibi önemli kişilik özelliklerinin de gelişmesini sağlar. Sınırlar olmazsa ne olur? Çocuğa sınır koymaz ve onaylamadığınız davranışı gerçekleştirmesine izin verirseniz çocuğunuzun o davranışının yanlış olduğunu öğrenmesini engellemiş olursunuz.
Sınır koymak için uygun yaş aralığı nedir? Sınırlara hayatımızın her döneminde ihtiyaç duyarız. Sınır koymaya başlamak için en uygun dönem 2-3 yaş aralığıdır. Çocuklara sağlıklı sınır nasıl konulur?
1)Sınırlar hakkında net olun. Yapılması ve yapılmaması gerekenleri açıkça belirtin.
2)Sınır koyarken tutarlı olun. Anne ve babanın kurala birlikte karar vermesi ve kuralı aynı şekilde uygulamaları önemlidir.
3)Sınırlar ve kurallar anlaşılır olmalı. Çocuğun yaşına, kişiliğine, gelişim dönemine uygun olarak anlatılmalı.
4)Çocuğa uzun nasihatlerde bulunmamalı.
5)Çocukla güç mücadelesine girmemeli.
6)Etkili iletişim kurmalı.
7)Esnek olmalı.
8)Model olmalı.
Çocuğunuz koyduğunuz kurallara uymuyorsa nasıl davranmalıyız? Çocuğunuz birlikte belirlediğiniz kurala uymuyorsa sakin bir ses tonu ile kuralı tekrarlayın. Bunu yaparken çocukla göz kontağı kurmayı unutmayın. Yüksek ses, bağırma, aşırı öfke çocuğun kurala uymasını kolaylaştırmadığı gibi anne ve babadan korkmasına sebep olabilir. Kuralı tekrarladıktan sonra, çocuğunuz hala uymayı reddediyorsa davranışının sonucunu yaşamasını sağlayın.
Sonuç olarak sınır koymak, çocuklara önemli bir öğrenme fırsatı tanır. Sınırların olmadığı ortamda yetişen çocuklar, dünyaya açıldıklarında olumsuz tepkilerle karşılaşırlar.
