Danıştay, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının “sahipsiz ve tehlike arz eden hayvanlar” genelgesini hukuka aykırı olduğuna karar vererek genelgeyi iptal etti.
Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın 27 Aralık 2021 tarihinde yayımladığı ve aynı gün 81 ilin valilikleri ile belediyelerine gönderdiği “sahipsiz ve tehlike arz eden hayvanlar” konulu genelge, yargıdan döndü. Türkiye Hayvanları Koruma Vakfı tarafından açılan davada Danıştay 10. Dairesi, genelgenin hukuka aykırı olduğuna hükmederek iptal kararı verdi. Karar, sokak hayvanlarının yaşam hakkına ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
Söz konusu genelge, sahipsiz hayvanların toplanarak barınaklara kapatılmasını öngörmüş, bu uygulama hayvan hakları savunucuları tarafından yoğun eleştirilere neden olmuştu. Yaşam hakkı savunucuları, hayvanların doğal yaşam alanlarından koparıldığını, barınaklarda kötü koşullarda yaşamaya zorlandığını ve bu durumun hayvan haklarını ikincil hale getirdiğini dile getirmişti. Genelge, hayvanları korumak yerine yaşam alanlarını daralttığı gerekçesiyle kamuoyunda tartışma yaratmıştı.
Danıştay hukuka aykırılık tespit etti
Danıştay 10. Dairesi, yapılan başvuruyu değerlendirerek bakanlık tarafından yayımlanan genelgenin idarenin yetki sınırlarını aştığına karar verdi. Mahkeme, hayvanların yaşam hakkına idari bir genelge ile müdahale edilemeyeceğini vurgulayarak düzenlemenin hukuka uygun olmadığı sonucuna ulaştı. Karar, idarenin kanunla düzenlenmesi gereken alanlarda tek taraflı işlemler yapamayacağına işaret etti.
“Hayvanların yaşam hakkına müdahale edilemeyeceği tescillendi”
Cumhuriyet’in haberine göre, İstanbul Barosu Hayvan Hakları Merkezi Üyesi Avukat Sena Şengün, kararın önemine dikkat çekerek “2021 tarihli bu genelgeyle idarenin yetki aşımı yaptığı, hayvanların yaşam hakkına idari bir kararla müdahale edilemeyeceği Danıştay tarafından tescillendi. Ne yazık ki kanun katliam kanununa dönüşmeden önce bu genelgeye dayanarak zulümle hayvan topluyorlardı. Hukuka aykırı bulunması bir başarı, evet ama geç gelen adalet de adalet değil ne yazık ki. 2021’den beri kaç hayvan öldürüldü, bu hukuka aykırı toplamalarla siz düşünün” ifadelerini kullandı.
Şengün, mahkeme kararının ardından elde edilen kazanımı ise şöyle değerlendirdi:
“Netice itibarıyla kazanım, idarenin kanunla düzenlenmesi gereken alanlarda tek taraflı işlemlerle keyfi genelgeler yayımlayamayacağı oldu. Bu basit bir hukuk devleti ilkesidir. Mahkeme, beş sene sonra genelgeyi iptal ettiğinden bu süre boyunca gerçekleşen tüm hukuksuzluklar zaten olmuş oluyor. Valilik genelgesini de hatırlarsınız; idare düzenleyemeyeceği bir alanda işlem yapıyor ve hayvanlar aç, susuz bırakılıp ölüme mahkûm ediliyor. Beş sene sonra Danıştay bunu iptal etse de olan olmuş olacak. İnsanların idarenin sınırlarını bilip sesini çıkarması gerekiyor.”
