Cumartesi Anneleri, bin 81. hafta eyleminde Galatasaray Meydanı’nda bir araya gelerek gözaltında kaybedilen İbrahim Demir ve Agit Akipa’nın akıbetinin açıklanmasını ve faillerin yargılanmasını talep etti. “34 yıldır sormaya devam ediyoruz: İbrahim Demir ve Agit Akipa’ya ne oldu?” diye soran Cumartesi Anneleri, “Adaletin sağlanması, yalnızca bugünün değil; geçmişte işlenen suçların da doğru ve etkili biçimde yargılanmasıyla mümkündür. Zamanaşımı, devlet görevlilerinin işlediği suçlarda sorumluluğu gizleyen bir kalkan olarak kullanılmaktan çıkarılmalıdır” dedi.
Gözaltında kaybedilen yakınlarının akıbetinin açıklanması ve sorumluların yargılanması talebiyle her hafta Galatasaray Meydanı’nda basın açıklaması yapan Cumartesi Anneleri, bin 81. hafta eyleminde İbrahim Demir ve Agit Akipa için adalet istedi.
Cumartesi Anneleri, yaptıkları açıklamada 34 yıldır sonuçsuz bırakılan dosyalara dikkat çekti. Açıklamada, demokratik ve hukuki mekanizmaların işletilmediği vurgulanırken, İbrahim Demir ve Agit Akipa dosyalarının akıbetinin belirsizliğini koruduğu ifade edildi. Kayıp yakınları, geçmişten bugüne adalet arayışını sürdürdüklerini belirtti.
“Şüphelilerin yargılanması engellendi”
Bin 81. hafta eyleminde basın açıklamasını İnsan Hakları Derneği İstanbul Şubesi Gözaltında Kayıplara Karşı Komisyon üyesi Maside Ocak okudu.
Gözaltında kaybetmelerin insanlığa karşı suç olduğunu hatırlatan, devletin bu dosyalara ilişkin etkili soruşturma yürütme yükümlülüğünün bulunduğu ifade eden Ocak, “Olayla ilgili başlatılan soruşturmada İdil Cumhuriyet Başsavcılığı, Ağaçlı mezrasında bulunan Piyade Bölük Komutanı Üsteğmen ile ilgili er ve erbaşların ‘adam öldürme’ suçundan şüpheli olduğuna kanaat getirdi. Ancak Dargeçit Kaymakamlığı İlçe İdare Kurulu, savcılığa soruşturma izni vermedi ve bu karar şüphelilerin yargılanmasını engelledi” dedi.
Cumartesi Anneleri’nin bin 81. hafta açıklaması şöyle:
Gözaltında kaybetmeler, bu topraklarda yaşanan çatışmalı süreçlerin en ağır ve en derin yaralarından biridir. Hakikatin görünür kılınması, faillerin hesap vermesi ve kayıp yakınlarının hayatını cehenneme çeviren belirsizliğin son bulması için demokratik mekanizmaların işletilmesi şarttır.
1081. haftamızda, demokratik mekanizmalar işletilmediği için 34 yıldır sonuçsuz bırakılan İbrahim Demir ve Agit Akipa dosyasında adalet talebiyle buluştuk.
36 yaşındaki İbrahim Demir ve 39 yaşındaki Agit Akipa, Şırnak’ın İdil ilçesine bağlı Çukurlu Köyü’nde yaşıyordu. Agit Akipa aynı zamanda köyün muhtarıydı.
12 Aralık 1991 tarihinde İbrahim Demir ve Agit Akipa’nın, İdil’den evlerine dönmek için köylülerle birlikte bindikleri traktör yolda askerler tarafından durduruldu. İbrahim Demir ve Agit Akipa, Dargeçit Anıtlı Tabur Komutanlığı’na bağlı Ağaçlı mezrasında bulunan Piyade Bölük Komutanı ve askerleri tarafından gözaltına alındı.
Jandarma karakoluna giden ailelere, karakol komutanı “Onları hiç görmedik” dedi. Bir asker ise gizlice aileleri “Mağaralara gidin” diye yönlendirdi. Aileler köylülerle birlikte askerin işaret ettiği bölgeyi karış karış aradı.
13 Aralık 1991 tarihinde, girişi taşla örülerek kapatılmış bir mağarada kayıpların işkence görmüş, gözleri ve elleri bağlanmış haldeki cansız bedenlerine ulaşıldı.
Olayla ilgili başlatılan soruşturmada İdil Cumhuriyet Başsavcılığı, Ağaçlı mezrasında bulunan Piyade Bölük Komutanı Üsteğmen ile ilgili er ve erbaşların “adam öldürme” suçundan şüpheli olduğuna kanaat getirdi. Ancak Dargeçit Kaymakamlığı İlçe İdare Kurulu, savcılığa soruşturma izni vermedi ve bu karar şüphelilerin yargılanmasını engelledi.
2011 yılında aileler, avukatları Tahir Elçi aracılığıyla İdil Cumhuriyet Başsavcılığı’na yeniden suç duyurusunda bulundu. Yeni bir soruşturma başlatan savcılık, dosyaya ulaşmak için ilgili kurumlara başvurdu. Ancak bütün kurumlar arşivlerinde herhangi bir dosya, bilgi ya da belgeye rastlamadıklarını bildirdi. Bunun üzerine İdil Cumhuriyet Başsavcılığı, dosyayı kaybeden Dargeçit Kaymakamlığı görevlileri hakkında “görevi kötüye kullanmak” suçundan soruşturma başlattı. Ancak yürütülen soruşturmalardan bir sonuç alınmadı ve dosya zamanaşımı gerekçesiyle kapatıldı.
1081.haftamızda bir kez daha söylüyoruz: Adaletin sağlanması, yalnızca bugünün değil; geçmişte işlenen suçların da doğru ve etkili biçimde yargılanmasıyla mümkündür. Zamanaşımı, devlet görevlilerinin işlediği suçlarda sorumluluğu gizleyen bir kalkan olarak kullanılmaktan çıkarılmalıdır.
Gözaltında kaybedilişlerinin 34. yılında; İbrahim Demir ve Agit Akipa dosyasındaki zamanaşımı kararlarının kaldırılmasını, soruşturmanın yeniden açılmasını ve etkin bir soruşturma ile kovuşturma yürütülmesini talep ediyoruz.
Kaç yıl geçerse geçsin; İbrahim Demir ve Agit Akipa için, tüm kayıplarımız için adalet istemekten, devletin evrensel hukuk normları içinde hareket etmek zorunda olduğunu hatırlatmaktan vazgeçmeyeceğiz.
