Aydın Büyükşehir Belediyesi’nin 2024 yılı harcamalarıyla ilgili Sayıştay raporu açıklandı. Raporda, belediyede ihale ve alım süreçlerinde ciddi eksiklikler tespit edildiği vurgulandı. Yeni birim fiyatların ticaret ve sanayi odasından onay alınmadan belirlendiği, doğrudan teminle yapılan bazı alımlarda piyasa araştırmasının tek şirketten yapıldığı ve ihale usullerinin kısımlara bölünerek atlatıldığı belirlendi. Ayrıca, belediye bütçesinden usulsüz harcamalar yapılması ve bazı taşınmaz işlemlerinde mevzuata aykırılıkların yaşandığı raporda öne çıkan diğer bulgular arasında yer aldı.
Aydın Büyükşehir Belediyesi için hazırlanan Sayıştay raporu şu şekilde:
İHALE BİRİM FİYATLARINDA SANAYİ VE TİCARET ODASI ONAYI YOK
İdare tarafından ihale edilen bazı yapım işlerinin sözleşmelerinde yer almayan ve sonradan yapılmasına gerek bulunan imalat kalemlerine ait yeni birim fiyatların belirlenmesi sırasında kullanılan faturaların ve rayiçlerin ilgili ticaret ve/veya sanayi odasına onaylatılmadığı görülmüştür.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, yeni birim fiyatların belirlenmesinde, konuya ilişkin mal veya hizmetle iştigal eden en az üç işletmeden alınacak fiyatların faturalarının güncel rayice uygun olup olmadığının onayının faturayı düzenleyen satıcının bulunduğu yer odasınca faturaların asılları üzerine yapılması gerekmektedir.
Anlaşılacağı üzere rayicin onay işlemi, yeni birim fiyatın bir geçerlilik şartı olup ticaret veya sanayi odasınca onaylanmamış rayiçlerin kullanılma imkanı bulunmamaktadır. İlgili odalarca yapılacak onay işlemi; rayicin yer ve zaman itibarıyla piyasa değerlerini yansıttığını vurgulayan bir işlem olduğu gibi belirlenen rayicin yeni birim fiyata dayanak teşkil etmesi açısından geçerlilik şartı olarak düzenlenmiştir.
Yapılan incelemede, İdarece ihalesi gerçekleştirilen bazı yapım işlerinde, yeni fiyatın tespitinde kullanılan rayiçlerin ticaret ve/veya sanayi odası onaylı olmadığı görülmüştür. Bu durum, yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmekte olup ticaret ve/veya sanayi odası onay mekanizmasının işletilmemesi, piyasa rayiçlerinin üzerinde fiyat tespit edilmesi riskini ortaya çıkarmaktadır.
Belediye tarafından ticaret odalarına fiyat tespiti için yapılan başvurular incelendiğinde, bazı başvuruların Oda Muamelat Yönetmeliği’ne aykırı şekilde yapıldığı için ticaret odalarının fatura tasdiki yapamadığı, bazı başvuruların ise mevzuata uygun yapılmasına rağmen ticaret odalarınca cevap verilmediği görülmüştür. İdarece ticaret odasına yapılan başvuruların Yönetmeliği uygun şekilde yapılması gerekmektedir. Ayrıca, Söke ilçesi yeraltı otoparkı ikmal inşaatı yapım işinde de ticaret odasına başvuru yapılmadığı İdarece kabul edilmiştir. Sonuç olarak, Belediyenin yapım işi sözleşmelerinde yer almayan ve sonradan yapılmasına gerek bulunan imalat kalemlerine ait yeni birim fiyatların belirlenmesi sırasında kullanılan faturaların ve rayiçlerin Oda Muamelat Yönetmeliği’ne uygun şekilde başvuru yapılarak ticaret ve/veya sanayi odasına onaylatılması gerekmektedir.
DOĞRUDAN TEMİNLE YAPILAN ALIMLAR HATALI
Belediye tarafından gerçekleştirilen bazı mal alımları, hizmet alımları ve yapım işlerinin parasal limitlerin altında kalmak amacıyla kısımlara bölünerek doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirildiği ve doğrudan teminle yapılan bazı hizmet alımlarında ise piyasa fiyat araştırmasının yalnızca Belediye Şirketinden fiyat alınarak yapıldığı tespit edilmiştir.
İHALE YAPMAKTAN KAÇMAK İÇİN YAPIM VE ALIM İŞLERİ KISIMLARA BÖLÜNMÜŞ
Belediye tarafından gerçekleştirilen bazı mal alımları, hizmet alımları ve yapım işlerinin parasal limitlerin altında kalmak amacıyla, kısımlara bölünerek, açık ihale usulü yerine doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirildiği görülmüştür.
Belediye tarafından 2024 yılında doğrudan temin yöntemi ile yapılan alımların incelenmesi neticesinde; fakir ve yardıma muhtaç ailelere dağıtılmak üzere muhtelif yiyecek alımları, muhtelif yerlerde kullanılmak üzere sokak armatürü alımı, ışıklı süsleme yapılması için malzeme alımı, mimar sinan parkı ve tekstil park alanlarında bakım onarım işleri ve malzeme alımlarının Kamu İhale Kanunu’nda belirtilen ihale usulleri ile yapılması gerekirken, kısımlara bölünerek Kanun’da özel alım usulü olarak belirtilen doğrudan temin yöntemi ile gerçekleştirildiği tespit edilmiştir.
Bu itibarla, rekabeti, eşit muameleyi, güvenilirliği, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamak amacıyla aynı nitelikte olan ve bütünlük sağlayan işlerin, 4734 sayılı Kanun’da yer alan temel ihale usulleriyle gerçekleştirilmesi ve doğrudan temin yönteminin Kanun’da belirtilen amacına ve şartlarına uygun olarak kullanılması gerekmektedir.
PİYASA FİYAT ARAŞTIRMASI TEK ŞİRKETTEN YAPILMIŞ
Doğrudan Temin Yöntemiyle Gerçekleştirilen Bazı Hizmet Alımlarda Piyasa Fiyat Araştırmasının Tek Şirketten Fiyat Alınarak Yapılması Belediyenin doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirdiği bazı hizmet alımlarında piyasa fiyat araştırmasının yalnızca Belediye Şirketinden fiyat alınarak yapıldığı görülmüştür.
SAYIŞTAY’IN AYDIN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ İÇİN BELEDİYESİ İÇİN BELİRLEDİĞİ BULGULAR
Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular 1. Duran Varlıklar İçin Yapılan Değer Artırıcı Harcamaların Maliyete Eklenmemesi 2. Şehirlerarası Otobüs Terminallerinin İlgili Hesapta İzlenmemesi 3. Sosyal Güvenlik Kurumuna Ödenen Ek Karşılık Primlerinin İlgili Hesapta Muhasebeleştirilmemesi
B. Diğer Bulgular 1. Belediyenin Görev ve Sorumluluk Alanı Dışındaki Yerlere Harcama Yapması 2. Yeni Birim Fiyat Tespitinde Kullanılan Rayiçler İçin Ticaret ve/veya Sanayi Odasından Onay Alınmaması 3. Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılan Alımlarda Hatalı Uygulamalara Yer Verilmesi 4. İşletme Hakkı Belediye Şirketine Devredilen Taşınmaz İçin Belediye Bütçesinden Harcama Yapılması 5. Kurum Tarafından Kiraya Verilen Bazı İşyerlerinin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının Bulunmaması 6. Sözleşme Yükümlülüğünü Yerine Getirmeyen Kiracıların Sözleşmelerinin Feshedilmemesi ve İhaleden Yasaklanması İçin Gereğinin Yapılmaması 7. Taşınmaz Kiralama İhalelerine İlişkin Kesin Teminatların İhale Bedeli Üzerinden Alınmaması
8. Taksi Durağı Olarak Kullanılan Taşınmazlara İlişkin İhale Yapılmaması ve Geçmişe Yönelik Ecrimisil Alınmaması 9. Büyükşehir Belediyesi Sorumluluğundaki Yeşil Alanlar, Parklar ve Yollarda Yer Alan İşgal ve Yapılaşmalardan Ecrimisil Bedeli Alınmaması 10. Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı Sözleşmesinin Süresiz ve Bedelsiz Olarak Yapılması. 11. Mahkeme Kararları ve İcra Dairelerinin Ödeme veya İcra Emirleri Üzerine Yapılacak Ödemelerde Vadesi Geçmiş Borç Sorgulaması Yapılmaması 12. Minibüs, Otobüs, Servis ve Taksi Plakalarının Süresiz Olarak Verilmesi 13. İşçilerin Birikmiş Yıllık Ücretli İzinlerinin Kanuna Uygun Olarak Kullandırılmasına İlişkin Tedbirlerin Alınmaması
